Osmanlıca Ferman

Osmanlıca Ferman

Divânî Yazı Türünde Osmanlıca Ferman Örneği

Ferman Nedir ?

Osmanlı devleti hükümdarlarının devlet işleri ile alakalı tuğra yada nişanın yer aldığı emirdir. Farsi kökene sahip olan ferman kelimesi buyruk anlamına gelmektedir.

Osmanlı devletinde iki tür ferman bulunmaktadır. Birincisi, Divan-ı hümayun ve Maliye sınıfının ilgili konularda yazdığı ve bizzat padişah adına tuğrasının çekilerek yayınlandığı emirdir. İkincisi ise bizzat hükümdarın kendisi tarafından kendi el yazısı ile yazdığı fermandır. Şimdi Osmanlı arşivlerini süsleyen fermanlar için aşağıda örnek bir belgenin Osmanlıcaya çevirerek inceleyelim.

 

Divânî Yazı Türünde Osmanlıca Ferman Örneği

Şâh Ahmed bin  Mehmed Hân el-muzaffer dâ’imen

Emîrü’l-ümerâ’i’l-kirâm kebîrü’l-küberâ’İ’l-fihâm zu’l-kadri ve’l-ihtirâm sâhibü’l’izzi ve’l-ihtişâm el-muhtassu bi-mezîdi ‘inâyeti’l-meliki’l-a’lâ

Sivas beylerbeyisi olan dâme ikbâluhu vekıdvetü’l-kuzât ve’l-hükkâm ma’denü’l-fazl ve’l-kelâm Mevlânâ

Sivas kâdîsı zîde fazluhu tevkî’-i refi’-i hümâyûn vâsıl olıcak ma’lûm ola ki Fatıma Hatun Dersa’âdetime ‘arzuhâl sunub

Tokad Kazâsı muzâfatından Tozanlu nâhiyesinde Dekrir nâm ve Kis nâm karyelerinrub’ malikânesi ecdâdım Ali Baba

Zâviyesinde âyende ve revende içün sarf olunmak üzere Şart ü ta’yîn olunduğu defter-i cedîd-i hâkânîde mukayyed iken

Sivas sâkinlerinden Muhammed ve Koca ve Süleyman nâm kimesneler  hilâf-ı şart-ı vâkıf ve mugâyir-i emr ü defter fuzûlî tagallüben

Zabt etmeleriyle cânib-i vakfa küllî gadr eylediklerin  bildirüb  yedinde olan suret-i defter-i  cedîd-i hâkânî ve vakfiye-i  ma’mûlün-bihâ

Ve fetevâ-yı şerîfe mûcebince ma’rifet-i şer’le zabt itdirilüb hilâf-ı  emr u defter ve mugâyir-i   vakfiye-i ma’mûlün-bihâ  ve fetevâ-yı   şerîfe

Mezbûrları  ve âheri kat’ân dahl  u  ta’arruz   itdirilmemek bâbında emr-i şerifim ricâ eylediği  ecilden imdi şer’le

Amel olunmak emr  olunub dahî göresiz   fi’l-vâkı’ zikr olunan karyelerin  rub’   mâlikânesi   zâviye-i   mezbûreye

Vakf ve şart olduğu yedinde vakfiye-i ma’mûlün-bihâ    ve  sûret-i   defter-i   cedid-i  hâkânîde tasrih olunmuş olub

Ve mezbûlar hilâf-ı emr u defter  ve bilâ-sened   tagallüben zabt  eyledüği  vâkı’ ise ol takdirce yedinde olan sureti

Defter-i cedidi hâkânî   ve vakfiye-i  ma’mûlün-bihâ   ve fetevâ-yı şerîfe  mûcebince ma’rifet-i şer’le zabt itdirdüb  hilâf-ı  emru  defter  ve bilâ-sened

Mezbûları  ve âheri   müdâhale itdirmeyesiz  deyu  mukaddemen  emr-i  şerîf   virilüb   hâlen cülûs-ı  hümâyûnum vâ’kı  olmağla  ol emr-i   şerifi

Der-sa’adetime   getürüb    tecdidin ricâ  itmeğle  buyurdum  ki  bu bâbda mazmun-ı   mesfûr üzere  mukaddemen  verilen   emr-i   şerîfîn hilâfına

Emr-i  âher   sâdır  olmuş  değil  ise  mûcebince  ‘ahd edüb hilâfına  kat’an rızâ   ve cevâz   göstermeyesiz şöyle bilesiz alâlemet-i    şerîfe

İ’timâd  kılasız.  Tahrîren  fi’l-yevmi’’s-âmin  şehri   Ramazâni’l-mübârek sene hamse ‘ışrîn ve mi’e  ve elf.

Bi-makâmı Kostantiniyyeti’l-mahrûse.

 

 

Prof. Dr. Yılmaz KURT

Osmanlıca Ferman” için 2 yorum

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bitnami