Osmanlıca Dersleri / Kolay ve Hızlı Osmanlıca Öğrenme Metodu

Osmanlıca Dersleri / Kolay ve Hızlı Osmanlıca Öğrenme Metodu


Osmanlı Türkçesi Alfabesi ve Alfabenin Ses Karşılıkları

Osmanlı Türkçesi Alfabesinin Başta Sonda ve Ortada Aldığı Şekiller

Osmanlıca Arap harfleriyle yazılan ancak Türkçe okunan bir yazı dilidir.  Ancak Arap harflerinde ünlü yani sesli harfler bulunmadığı için, bazı harfler ünlü vazifesini görerek kelimenin bize okunuşunu sağlamaktadır. Elif harfi “-e” , vav harfi “-o,ö,u,ü” , ye harfi “ı,i” seslerini bize vermektedir. Osmanlıca Türkçeye nazaran daha doğrusu Latin alfabesinde olduğu gibi soldan sağa doğru değil, sağdan sola doğru yazılmakta ve okunmaktadır. Osmanlıca yine Latin harflere nazaran ayrı ayrı değil bitişik halde yani harflerin birbiriyle birleşmesinden oluşmaktadır.

Kural 1) elif harfinin a sesini verdiğini az önce söylemiştik. Ancak üzerine med işareti gelirse yüzde de yüz a sesini verir. Eğer elifin üzerinde med işareti yoksa duruma göre a,e sesini verir.

Kural 2) elif harfi gibi He harfi de önüne geldiği kelimeye –a,e seslerini verir. Ancak elif harfi kelimenin başında yer alır ve kelimenin başında kelimeye –a,e  seslerini verir. Elif harfi başta okutucu vazifesi görürken He harfi kelimenin sonunda okutucu vazifesi görür.

Kural 3) ye harfi bulunduğu kelimeye –ı,i seslerini vermektedir. Peki bu ı,i sesi nasıl elde edilir. Elif harfinden hemen sonra ye harfi getirilerek elde edilir.

Kural 4) vav harfi bulunduğu kelimeye –o,ö,u,ü seslerini vermektedir. Kelime içerisinde o,ö,u,ü ünlüleri ise elif  harfinden hemen sonra vav getirilerek elde edilir.

Kural 5) Bazı harfler kelimeleri kalınlaştırırken bazıları, ince olarak kullanılır. Örneğin kelime Kaf ile başlıyorsa, kendinden sonra gelen ünlüyü de kalınlaştırır. Yani burada izah edilmek istenen Kaf’tan sonra gelen bütün ünlüler, -a,o,u,ı gibi ünlülerden oluşur. Bu durumu bir misal ile taçlandıracak olursak “Kor” kelimesi eğer ilk harfi Kaf ise sonraki ünlüsünü kalınlaştıracağından -o sesini vererek oluşturulur. Eğer ki Kef harfi ile başlasaydı kendisinden sonra gelen ünlüyü incelteceğinden –ö sesini verecekti ve kelimemiz Kör olarak okunacaktı.

 

Kural 6) Az öncede bahsettiğimiz gibi –K ile başlayan kelimelerin içeli ve kalınlık durumları başında kullanılan harfe bağlı olduğundan bahsetmiştik. Kelime Kef harfi ile başlıyorsa kendisinden sonra gelen ünlüyü inceltir ve –e,ü,i,ö seslerini verir. Örneğin; “kel” kelimesini oluşturabilmek için kelimenin başına Kef harfi gelir ve kendisinden sonra gelen ünlüyü incelttiği için –e sesini vererek kel kelimesi oluşturulur. Eğer ki aynı kelimenin başına Kaf harfi getirilseydi, kedisinden sonra gelen ünlüyü kalınlaştıracağı için kelimeye –a sesini verirdi ve sözcük “kal” olarak okunurdu.

Kural 7) Gelelim Gayın harfine: gayın harfinin karşılığı –ğ,g’dir. Kelime gayın ile başlıyorsa kendisinden sonra gelen ünlülüyü kalınlaştırır ve –a,o,u,ı seslerini verir. Örneğin “gaz” kelimesini elde edebilmek için kelimenin başına gayın getirilir ve kendisinden sonra gelen ünlüyü kalınlaştırdığı için a sesini vererek gaz kelimesi oluşturulur.

Kural 8) Eğer ki –g harfiyle ince sesli açık bir kelime elde etmek istiyorsak. O zaman kelimenin başına Kef harfi getirilerek başına med konularak ince –ğ,g harfleri elde edilir. Ve kelimenin başına Kef harfi getirilmişse kendisinden sonra gelen ünlüleri inceltir. Bu durumu bir örnek ile taçlandıracak olursak “göz” kelimesini oluşturabilmek  için kelimenin başına kef getirilir ve kendisinden sonra gelen ünlüyü incelteceği için ünlüye –ö sesini vererek göz kelimesi oluşturulur.

Kural 9) şimdi kalın ve ince –s harfini inceleyelim. Kelimenin başında kalın Sad harfi bulunuyorsa bulunduğu kelimeyi kalınlaştıracağının habercisidir. Kelimenin başında sad bulunuyorsa kendisinden sonra gelen ünlüyü kalın olacaktır. Hemen bir örnek verelim bu duruma “sağ” kelimesini elde edebilmek için, kelimenin başına sad getirilir ve kendisinden sonra kelen ünlüleri kalınlaştıracağı için –a,o,u,ı seslerini verir. Ve –a sesini vererek sağ kelimesi oluşturulur.

Kural 10) ince bir –s harfi elde edebilmek için, kelimenin başına sin harfi getirilir.  Ve sin harfi kendisinden sonra gelen ünlüyü incelteceğinden –e,i,ü,ö seslerini verir. Örnek verecek olursak; “ses” kelimesini elde edebilmek için kelime başına sin getirilir. Kendisinden sonraki ünlüyü incelteceğinden –e sesini verir ve ses kelimesi oluşturulur.

Kural 11)  kalın ve ince –t ile başlayan kelimeler elde edebilmek için hangi kelimelere bakmamız gerekiyor bir göz atalım. Kelimenin başında Tı harfi bulunuyorsa kelimeyi kalınlaştıracağının işaretçisidir. Ve doğal olarak kendisinden sonra gelen ünlüleri kalınlaştırır. Örneğin “tarak” kelimesini elde edebilmek için kelimenin başına Tı harfi getirilir.  Ve kendisinden sonra gelen ünlüyü kalınlaştıracağı için –a,ı,u,o seslerini verir. Ve tarak kelimesi elde edilir.

Kural 12) ince bir –t elde edebilmek için, kelimenin başına -te getirilir. Ve te harfi kedisinden sonra gelen ünlüleri inceltme vazifesi görmektedir. –e.i,ü,ö seslerini verir. Örneğin tepsi kelimesini elde edebilmek için, kelimenin başına te harfi getirilir. Kendisinden sonra gelen kelimeyi incelttiği için –e sesini verir ve tepsi kelimesi elde edilir.

Kural 13) kalın –h ile başlayan bir kelime elde etmek istiyorsak. Kelimenin başına hı harfini getirmemiz gerekmektedir. Kendisinden sonran gelen ünlüleri kalınlaştıracağı için –a,ı,o,u seslerini vermektedir. Örneğin “hırsız” kelimesini oluşturabilmek için, kelimenin başına –hı harfi getirilir ve kendisinden sonra gelen harfi kalınlaştıracağından –ı sesini verir ve hırsız kelimesi elde edilir.

Kural 14) peki ince – h ile başlayan kelime elde etmek için ne yapmalı ? kelimenin başına –he harfi getirilmelidir. –he harfi kendisinden sonra gelen ünlüye –e,i,ü,ö seslerini vererek inceltir. Örnek verecek olursak “herkes” kelimesini elde edebilmek için, öncelikle kelimenin başına –he getirilir ve kendinden sonra gelen ünlüyü incelttiği için –e sesini vererek herkes kelimesi oluşturulur.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bitnami